دکتر اسعد فتحی‌پور، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در سمینار تاب‌آوری نظام سلامت با هشدار نسبت به «پارادوکسِ تقاضا و ظرفیت» در زمان حوادث، تأکید کرد: بیمارستان تاب‌آور، سازه‌ای است که در قلب بحران، به جای «قربانی‌شدن»، «سنگر خدمت» باقی می‌ماند. 

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، در بخش مدیریتی سمینار «تاب‌آوری نظام سلامت در حوادث و بلایا»، دکتر اسعد فتحی‌پور، متخصص طب اورژانس و معاون درمان دانشگاه، با کالبدشکافی استراتژیک تاب‌آوری، از ضرورت تغییر نگاه از «واکنشِ پس از بحران» به «مدیریت پیش‌دستانه زیرساختی» سخن گفت.

پارادوکس بحران؛ آزمون اصلی نظام سلامت

دکتر فتحی‌پور با اشاره به چالش‌های بنیادین مدیریت در حوادث گفت: «بحران‌ها همزمان دو اتفاق متضاد را رقم می‌زنند؛ از یک سو تقاضا برای خدمات درمانی به اوج می‌رسد و از سوی دیگر، زیرساخت‌ها و توان عملیاتی بیمارستان کاهش می‌یابد. هنر تاب‌آوری، مدیریت همین شکاف است تا در سخت‌ترین شرایط، ارائه خدمات حیاتی متوقف نشود.»

استقلال ۷۲ ساعته؛ استاندارد طلایی تاب‌آوری

معاون درمان دانشگاه با تبیین مؤلفه‌های عملیاتی برای بیمارستان‌ها، تصریح کرد: «یک بیمارستان تاب‌آور باید به‌گونه‌ای طراحی و تجهیز شده باشد که بتواند در زمان بروز حادثه، حداقل برای ۴۸ تا ۷۲ ساعت به صورت مستقل و بدون تکیه بر شریان‌های شهری، خدمات حیاتی خود را حفظ کند. این یعنی مخازن ذخیره انرژی، آب، زنجیره تأمین دارو و اکسیژن باید به گونه‌ای مدیریت شوند که از وابستگی محض به شبکه عمومی فاصله بگیرند.»

درس‌آموخته‌های میدان؛ از زلزله کرمانشاه تا کرونا

دکتر فتحی‌پور با بازخوانی تجربه‌های میدانی از زلزله کرمانشاه و پاندمی کرونا، به اهمیت «تطبیق‌پذیری» اشاره کرد و گفت: «تجربه زلزله کرمانشاه به ما نشان داد که استقرار سریع بیمارستان‌های صحرایی در کمتر از ۶ ساعت و مدیریت هوشمندانه انتقال بیماران، رمز تداوم حیات است. همچنین در دوران کرونا، درس بزرگی درباره مدیریت فرسودگی نیروی انسانی و بازطراحی مسیر بیماران آموختیم که اکنون باید در برنامه‌های عملیاتی (EOP) بیمارستان‌ها نهادینه شود.»

ایمنی سازه‌ای؛ گام نخست، نه مقصد نهایی

وی تأکید کرد که توجه به ایمنی سازه‌ای و غیرسازه‌ای و محافظت از بخش‌های حساس مانند اتاق عمل و ICU، الفبای کار است. «اما مقصد نهایی ما، رسیدن به بیمارستانی است که پس از حادثه، فوراً به وضعیت “عملکرد ایمن” بازگردد. ما باید شاخص‌های عملکردی را به گونه‌ای تعریف کنیم که مدیران بدانند در صورت قطع برق یا ارتباطات، دقیقا چه سناریویی را در چند دقیقه پیاده‌سازی کنند.»

نقشه‌راه؛ از شاخص تا عمل

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کردستان با تأکید بر اینکه برگزاری این سمینارها باید به استانداردهای ملی در دانشگاه تبدیل شود، خاطرنشان کرد: «ما به دنبال تعریف شاخص‌های سنجش‌پذیر هستیم؛ از زمان فعال‌سازی فرماندهی حادثه گرفته تا نرخ پایداری خدمات در زمان‌های بحرانی. هدف ما این است که هر بیمارستان در کردستان، یک «قلعه تاب‌آور» باشد که در هر بحرانی، مردم به آن به عنوان پناهگاه اول و آخر اعتماد کنند.»

این نشست با بررسی دستورالعمل‌های بازنگری برنامه‌های آمادگی عملیاتی (EOP) مراکز درمانی استان و با تأکید بر هم‌افزایی میان بخش‌های درمان، پشتیبانی و اورژانس پایان یافت.