معاون آموزشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در سپاه کردستان با تشریح ابعاد جنگ‌های اخیر و تغییر عرصه تقابل از میدان نظامی به عرصه‌های رسانه‌ای و شناختی، بر نقش جامعه دانشگاهی و نخبگانی در تبیین دقیق و مستند رویدادها و مقابله با روایت‌های نادرست تأکید کرد.

به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، نوری، معاون آموزشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در سپاه کردستان، در آیین گرامیداشت هفته دفاع مقدس که با حضور رؤسا و مسئولان دانشگاه‌های استان در تالار ابن‌سینای دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کردستان برگزار شد، با اشاره به تجربه هشت سال دفاع مقدس و تحولات سال‌های اخیر، بر ضرورت توجه به ابعاد مختلف جنگ‌های معاصر و اهمیت روایتگری و تحلیل دقیق این رویدادها تأکید کرد.

وی با بیان اینکه در برنامه‌های هفته دفاع مقدس، روایت حماسه و جهاد دوران هشت ساله دفاع مقدس مورد توجه قرار می‌گیرد، اظهار کرد: در سال‌های اخیر نیز دو حماسه دیگر در کشور شکل گرفته که از برخی جهات با دوران دفاع مقدس تفاوت داشته و نیازمند روایتگری، تحلیل و تبیین برای جامعه است.

نوری با اشاره به آنچه «جنگ ۱۲ روزه» و «جنگ رمضان» نامید، افزود: بررسی این رخدادها تنها از منظر نظامی کافی نیست و باید ابعاد مختلف آن، از جمله محاسبات طرف‌های درگیر، ظرفیت‌های کشور و واکنش جامعه و افکار عمومی مورد بررسی قرار گیرد.

وی با طرح این پرسش که چرا پس از سال‌ها تقابل غیرمستقیم، رویارویی نظامی مستقیم شکل گرفت، گفت: یکی از عواملی که در این زمینه مطرح می‌شود، تغییر محاسبات طرف مقابل نسبت به توانمندی‌های جمهوری اسلامی ایران و شرایط داخلی کشور بوده است.

معاون آموزشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در سپاه کردستان ادامه داد: در این محاسبات، تصور شده بود توانمندی نظامی کشور با آنچه اعلام می‌شود فاصله دارد، شرایط اقتصادی امکان تداوم یک درگیری طولانی را محدود می‌کند و جامعه نیز در برابر حمله خارجی دچار واگرایی خواهد شد.

وی همچنین با اشاره به برخی ارزیابی‌ها درباره واکنش افکار عمومی جهانی به چنین تقابلی، اظهار کرد: بر اساس این محاسبات، تصور می‌شد هزینه اقدام نظامی برای طرف مقابل بالا نخواهد بود؛ با این حال، به گفته وی، تحولات میدان با بخشی از این برآوردها تطبیق پیدا نکرد.

نوری، یکی از اهداف مورد اشاره در این رویارویی‌ها را ارزیابی و آشکارسازی ظرفیت‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران دانست و با اشاره به توانمندی‌های موشکی و پهپادی کشور، گفت: آنچه از ظرفیت‌های دفاعی کشور اعلام یا در میدان مشاهده می‌شود، به گفته وی، تنها بخشی از توانمندی‌های موجود است و بخش قابل توجهی از این ظرفیت‌ها حاصل سال‌ها فعالیت، دانش و بومی‌سازی در حوزه صنایع دفاعی است.

جنگ پس از جنگ؛ روایت‌ها ادامه میدان تقابل

وی در ادامه، جنگ شناختی و عرصه روایت‌ها را از مهم‌ترین میدان‌های پس از درگیری‌های نظامی دانست و تصریح کرد: پایان درگیری مستقیم به معنای پایان تقابل نیست و رقابت و رویارویی می‌تواند در عرصه رسانه، ادراک عمومی و روایت رویدادها ادامه پیدا کند.

نوری افزود: در جنگ شناختی تلاش می‌شود برداشت افکار عمومی از نتیجه یک درگیری تغییر کند و از طریق رسانه، شکست یا موفقیت یک طرف به گونه‌ای متفاوت روایت شود؛ از این رو، شناخت سازوکار شکل‌گیری روایت‌ها و نحوه اثرگذاری آنها بر افکار عمومی اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی در همین زمینه، دانشگاه و جامعه نخبگانی را یکی از عرصه‌های مهم تولید و انتقال روایت دانست و اظهار کرد: اساتید دانشگاه، دانشجویان و اعضای هیئت علمی به‌عنوان بخشی از جامعه نخبگانی، در تولید، تحلیل و انتقال پیام و همچنین شکل‌دهی به افکار عمومی نقش دارند.

معاون آموزشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در سپاه کردستان تأکید کرد: جامعه نخبگانی باید نسبت به نحوه روایت رویدادها حساس باشد و با بررسی دقیق و مستند مسائل، از شکل‌گیری و گسترش روایت‌های نادرست جلوگیری کند.

چهار گام در شناخت فرآیند روایت‌سازی

نوری در بخش دیگری از سخنان خود، چهار مرحله را در فرآیند روایت‌سازی مورد اشاره قرار داد و گفت: تعریف مسئله، مقصرنمایی، معرفی قربانی و ارائه راهکار، چهار مرحله‌ای هستند که در شکل‌دهی به روایت‌ها مورد توجه قرار می‌گیرند.

وی نخستین گام را تعریف دقیق مسئله عنوان کرد و افزود: نوع مسئله‌ای که برای جامعه تعریف می‌شود، می‌تواند بر نحوه برداشت مخاطبان از شرایط و تحلیل آنان از یک رویداد اثرگذار باشد.

وی با تأکید بر ضرورت شناخت این فرآیندها از سوی جامعه دانشگاهی ادامه داد: نخبگان باید بتوانند مسائل و رویدادها را با دقت و بر پایه واقعیت‌ها تحلیل کنند و نسبت به سازوکارهایی که در شکل‌دهی به افکار عمومی به کار گرفته می‌شود، شناخت کافی داشته باشند.

نوری در پایان گفت: همان‌گونه که نیروهای مسلح و مردم در میدان نظامی نقش خود را ایفا کردند، جامعه دانشگاهی و نخبگانی نیز در عرصه روایت و جنگ شناختی مسئولیت دارد و در این مسیر، روایت دقیق، مستند و مبتنی بر واقعیت از رویدادها باید مورد توجه قرار گیرد.