همزمان با هفته آگاهی‌رسانی بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوانات (زئونوز)، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با تأکید بر نقش آگاهی عمومی، واکسیناسیون و رعایت اصول بهداشتی در پیشگیری از این بیماری‌ها، بر ضرورت همکاری مردم و دستگاه‌های مسئول برای کاهش عوامل خطر تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دکتر خالد رحمانی، معاون بهداشتی دانشگاه، به مناسبت هفته آگاهی‌رسانی بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوانات (۲۵ تا ۳۱ تیرماه)، با تشریح اهمیت بیماری‌های زئونوز، بر نقش آموزش، پیشگیری و مشارکت بین‌بخشی در کاهش بار این بیماری‌ها تأکید کرد.

وی با اشاره به تعریف سازمان جهانی بهداشت، بیماری‌های زئونوز را بیماری‌هایی دانست که به‌طور طبیعی از حیوانات مهره‌دار به انسان منتقل می‌شوند و گفت: حدود ۶۰ درصد بیماری‌های عفونی شناخته‌شده و ۷۵ درصد بیماری‌های نوپدید منشأ حیوانی دارند و به همین دلیل، ارتقای آگاهی عمومی و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

دکتر رحمانی افزود: تاکنون بیش از ۸۰۰ بیماری مشترک بین انسان و حیوان با منشأ ویروسی، باکتریایی، انگلی، قارچی و سایر عوامل بیماری‌زا شناسایی شده است که در صورت بی‌توجهی به اصول بهداشتی، می‌توانند علاوه بر تهدید سلامت جامعه، هزینه‌های قابل‌توجهی را به نظام سلامت و اقتصاد تحمیل کنند.

وی مهم‌ترین بیماری‌های مشترک انسان و حیوان در کشور را تب مالت، هاری، سیاه‌زخم، کیست هیداتیک، تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو (CCHF)، سالک، کالاآزار، جنون گاوی، تب دره ریفت و آنفلوانزای پرندگان عنوان کرد و افزود: برخی از این بیماری‌ها، به‌ویژه بیماری‌هایی با قابلیت همه‌گیری، امکان انتقال از انسان به انسان را نیز دارند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با بیان اینکه بیماری‌هایی مانند تب مالت، هاری، کیست هیداتیک، تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو و سیاه‌زخم در استان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند، گفت: تغییرات اقلیمی، افزایش تماس انسان با حیوانات، نگهداری غیراصولی دام و حیوانات خانگی، مصرف لبنیات غیرپاستوریزه، افزایش جمعیت سگ‌های بلاصاحب، مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها و وجود اماکن دامی سنتی از مهم‌ترین عوامل افزایش خطر بروز این بیماری‌ها محسوب می‌شوند.

دکتر رحمانی با اشاره به بیماری هاری، آن را یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های ویروسی دانست و گفت: در صورت عدم دریافت به‌موقع واکسن و سرم ضدهاری پس از حیوان‌گزیدگی، این بیماری تقریباً همواره کشنده است.

وی افزود: آمارها نشان می‌دهد موارد حیوان‌گزیدگی در استان کردستان طی سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته و از ۲ هزار و ۱۰۹ مورد در سال ۱۳۹۹ به ۴ هزار و ۱۵۷ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. همچنین حدود ۶۰ درصد موارد حیوان‌گزیدگی در سال گذشته در مناطق شهری رخ داده است.

معاون بهداشتی دانشگاه ادامه داد: ۷۱ درصد حیوان‌گزیدگی‌های ثبت‌شده توسط سگ‌ها رخ داده و حدود ۲۰ درصد مصدومان را دانش‌آموزان تشکیل می‌دهند. علاوه بر هاری، سگ‌ها می‌توانند ناقل بیماری‌هایی همچون کیست هیداتیک، سالک، لشمانیوز، لپتوسپیروز، سالمونلوز و تب مالت نیز باشند.

دکتر رحمانی با اشاره به اینکه هزینه درمان پیشگیرانه هر مورد حیوان‌گزیدگی بیش از ۱۰ میلیون تومان است، بر ضرورت آموزش عمومی، خودداری از غذادهی به سگ‌های بلاصاحب، اجرای دستورالعمل‌های کنترل جمعیت سگ‌ها و ساماندهی محل‌های دفع زباله تأکید کرد.

وی همچنین از شناسایی ۱۰ مورد بیماری کیست هیداتیک در استان طی دو سال اخیر خبر داد و افزود: آلودگی سبزیجات و صیفی‌جات به ادرار و مدفوع سگ‌ها از مهم‌ترین راه‌های انتقال این بیماری است؛ از این‌رو شست‌وشو و ضدعفونی صحیح سبزیجات، جلوگیری از ورود سگ‌ها به مزارع و آموزش خانواده‌ها برای پیشگیری از تماس کودکان با خاک آلوده و سگ‌ها، ضروری است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کردستان با اشاره به وضعیت تب مالت در استان گفت: در سال گذشته ۹۳۲ مورد ابتلا به تب مالت در استان ثبت شده که معادل ۵۴ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت است. شهرستان دیواندره بیشترین و شهرستان کامیاران کمترین میزان بروز بیماری را داشته‌اند، هرچند حتی کمترین میزان بروز در استان نیز از میانگین کشوری بالاتر است.

وی افزود: حدود ۶۹ درصد مبتلایان در مناطق روستایی زندگی می‌کنند و بیشترین موارد بیماری در میان دامداران، کشاورزان و زنان خانه‌دار مشاهده شده است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد ۸۷ درصد مبتلایان سابقه مصرف لبنیات غیرپاستوریزه، به‌ویژه شیر، پنیر و بستنی سنتی را داشته‌اند.

دکتر رحمانی با تأکید بر اینکه کنترل بیماری‌های مشترک انسان و حیوان تنها با مشارکت دستگاه‌های مختلف امکان‌پذیر است، خواستار بهسازی اماکن دامی، افزایش پوشش واکسیناسیون دام، آموزش تولیدکنندگان لبنیات سنتی، رعایت اصول بهداشتی در دامداری‌ها، ساماندهی دفع فضولات و ضایعات دامی و استانداردسازی کشتارگاه‌ها شد.

وی در پایان از شهروندان خواست در صورت هرگونه حیوان‌گزیدگی، بدون اتلاف وقت و در هر ساعت از شبانه‌روز، برای دریافت خدمات پیشگیری از هاری به نزدیک‌ترین واحد پیشگیری و مراقبت هاری مراجعه کنند و تأکید کرد: اقدام به‌موقع، مؤثرترین راه پیشگیری از ابتلا به هاری و حفظ سلامت افراد است.